arama

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • İlay DUYAN
  • Oyla
    Loading...

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) çocukları ve gençleri etkileyen ve yetişkinlikte de devam edebilen nörolojik bir bozukluktur. DEHB çocuklarda en sık tanı konulan ruhsal bozukluktur. DEHB olan çocuklar hiperaktif olabilir ve dürtülerini kontrol edemezler veya dikkatini vermekte zorlanabilirler. Bu davranışlar bu çocukların okul ve ev yaşamını etkilemektedir.

Erkek çocuklarda kız çocuklara nazaran daha yaygındır. Genellikle okul öncesi yıllarda, bir çocuğun dikkatini çekmekte zorlanmaya başladığı zamanlarda ortaya çıkmaktadır.

Çocuklar kadar olmasa da yetişkinlik döneminde de DEHB devam edebilmektedir. DEHB’li yetişkinler zaman yönetimi, organize olma, hedef belirleme ve bir işi sürdürme konusunda belirli bazı zorluklar çekebilirler. Ayrıca ilişkiler, benlik saygısı yitimi ve bağımlılık ile ilgili problemleri olabilir.

Çocuklarda Belirtileri üç kategoriye ayrılmıştır

1-Dikkatsizlik

  • Kolayca dikkati dağılır
  • Yönergeleri takip edemez veya görevleri bitiremez
  • Dinliyor gibi görünmez
  • Dikkat etmez ve dikkatsiz hatalar yapar
  • Günlük görevlerini unutur
  • Günlük işleri organize edemez

2-Hiperaktivite

  • Sürekli oturmayı gerektiren şeyler yapmaktan hoşlanmaz
  • Genellikle bir şeyleri kaybeder
  • Hayal kurmaya meyillidir
  • Otururken genellikle hareketlidir
  • Sürekli oturmaz
  • Sessizce oynamakta zorlanır
  • Bir şeylere koşmak ya da tırmanmak gibi sürekli hareket eder (Gençlerde ve yetişkinlerde, bu daha sık olarak huzursuzluk olarak tanımlanır).
  • Aşırı konuşur

3-Dürtüsellik

  • Sırasını beklerken sorun yaşar
  • Cevapları bulanıklaştırır
  • Diğerlerinin sözlerini keser.

Yetişkinlerde DEHB belirtileri, kişi yaşlandıkça değişebilir

  • Kronik gecikme ve unutkanlık
  • Kaygı
  • Kendine güvensiz
  • İş problemleri
  • Öfke kontrolü problemi
  • Düşüncesizlik
  • Madde bağımlılığı
  • Erteleme
  • Kolayca sinir
  • Kronik can sıkıntısı
  • Okuma sırasında konsantre olma sorunu
  • Ruh hali
  • Depresyon
  • İlişki sorunları

DEHB’nin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Araştırmacılar, birçok şeyin kendisine yol açabileceğini söylüyor

  • Kalıtım: DEHB ailelerde kaçma eğilimindedir.
  • Kimyasal dengesizlik: DEHB olan kişilerde beyin kimyasalları dengesiz olabilir.
  • Beyin değişiyor: DEHB olan çocuklarda beynin dikkatini kontrol eden bölgeleri daha az etkindir.
  • Hamilelikte kötü beslenme, enfeksiyonlar, sigara içme, içme ve madde kullanımı: Bu şeyler bebeğin beyninin gelişimini etkileyebilir.
  • Kurşun gibi toksinler: Bir çocuğun beyin gelişimini etkileyebilirler.
  • Bir beyin hasarı veya bir beyin hastalığı: Beynin ön lobunun ön lob olarak adlandırdığı hasar, dürtüleri ve duyguları kontrol etmede sorunlara neden olabilir.
  • Şeker DEHB’ye neden olmaz: DEHB ayrıca çok fazla TV izlemekten, kötü bir ev hayatından, yoksul okullardan veya yiyecek alerjilerinden kaynaklanmamaktadır.

*****DEHB önlenemez veya iyileştirilemez. Ancak erken fark etmek, ayrıca iyi bir tedavi ve eğitim planına sahip olmak, DEHB’li bir çocuğun veya yetişkinin semptomlarını yönetmesine yardımcı olabilir.*****

DEHB’nin Düzenlenmesi

DEHB’nin birçok semptomu ilaç ve tedavi ile yönetilebilir.

İlaç Tedavisi:

Uyarıcı olarak adlandırılan ilaçlar, hiperaktif ve dürtüsel davranışların kontrol edilmesine yardımcı olabilir ve dikkat süresini arttırır.

  • Deksmetilfenidat (Focalin)
  • Dekstroamphetamin (Adderall, Dexedrine)
  • Lisdexamfetamin (Vyvanse)
  • Metilfenidat (Concerta, Daytrana, Metadate, Metilin, Ritalin, Quillivant)
  • Uyarıcı ilaçlar DEHB olan herkes için işe yaramaz. Geçici olmayan ilaçlar, 6 yaşından büyük kişilere verilebilir. Bunlar:
  • Atomoksetin (Strattera)
  • Klonidin (Kapvay)
  • Guanfacine (Intuniv)
  • Omega 3’lü diyet takviyeleri
  • Omega-3 içeren farmasötik olmayan bir ek olan Vayarin sadece reçete ile temin edilebilir.

Terapi:

Bu tedaviler değişen davranışlara odaklanır.

Özel eğitim: Çocuğun okulda öğrenmesine yardımcı olur. Çocuklarda rutini oluşturması DEHB olan çocuklara çok yardımcı olabilir.
Davranış değişikliği: Kötü davranışları iyi davranışlarla değiştirmenin yollarını öğretir.
Psikoterapi (danışmanlık):DEHB olan birinin duygularını ve hayal kırıklığını ele almanın daha iyi yollarını öğrenmesine yardımcı olabilir. Ayrıca özgüvenlerini geliştirmeye yardımcı olabilir. Danışma aynı zamanda aile üyelerinin DEHB’li çocukları veya yetişkinleri daha iyi anlamalarına yardımcı olabilir.
Sosyal beceri eğitimi: Sıralama ve paylaşım gibi davranışları öğretebilir.
Benzer problemleri ve ihtiyaçları olan insan gruplarını destekleme kabul ve destek konusunda yardımcı olabilir. Gruplar ayrıca DEHB hakkında daha fazla şey öğrenmek için bir yol sağlayabilir. Bu gruplar DEHB olan yetişkinler veya DEHB olan çocukların ebeveynleri için faydalıdır.

DEHB’li bireylerden ne beklersiniz


DEHB olan birçok kişi başarılı, mutlu bir hayat yaşıyor. Tedavi buna yardımcı oluyor . Belirtilere dikkat etmek ve düzenli olarak doktora görünmek önemli. Bazen, bir zamanlar etkili olan ilaçlar ve tedaviler etki etmeyebilir. Tedavi planını değiştirmeniz gerekebilir. Birçok insan için, DEHB belirtileri erken yetişkinlik döneminde iyileşir ve bazıları tedavi ile durdurulabilir.